Google
 
  สิ่งพิมพ์เผยพร่
  นานานิปปอน
(เจแปน เลทเตอร์
)
(จดหมายข่าวราย 3 เดือน)
 
  ตะวัน (จดหมายข่าวภาษาญี่ปุ่น ราย 3 เดือน)
 
 

ตะวัน

เจแปนฟาวน์เดชั่น กรุงเทพฯ
มูลนิธิญี่ปุ่น
คู่มือการจัดคอร์สภาษาญี่ปุ่น สำหรับผู้เริ่มสอน

แนวการจัดทำหลักสูตรสถานศึกษา
กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ
สาระการเรียนรู้เพิ่มเติม (ภาษาญี่ปุ่น)

ชเนตตี นิโครธานนท์
โรงเรียนวัดราชโอรส

จากการปฏิรูปการศึกษาที่มุ่งเน้นให้มีการเปลี่ยนแปลงทั้งในด้านการบริหารจัดการ และด้านการพัฒนาหลักสูตรเพื่อการรปฏิรูปสำเร็จสอดคล้องกับพระราชบัญญัติ การศึกษาแห่งชาติ พุทธศักราช 2542 นั่นก็คือ ให้มีการปรับปรุงคุณภาพการศึกษา

หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2544 จึงมีขึ้นเพื่อเป็นหลักสูตร แกนกลางที่จะพัฒนาคุณภาพของผู้เรียนให้เป็นคนดี มีปัญญา มีศักยภาพสูงขึ้น ดำรงชีวิตอย่างมีความสุขบนพื้นฐานของความเป็นไทยและความเป็นสากล รวมทั้งสามารถประกอบอาชีพหรือศึกษาต่อตามความถนัดและความสามารถของแต่ละบุคคล

ดังนั้น หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน จึงได้กำหนดโครงสร้าง สาระและมาตรฐานการเรียนรู้เป็นเกณท์ในการกำหนดคุณภาพของผู้เรียนเมื่อจบการศึกษาขั้นพื้นฐาน ซึ่งถือว่าเป็นมาตรฐานการเรียนรู้ในภาพรวม 12 ปี

โครงสร้างของหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน แบ่งระดับผู้เรียนเป็น 4 ช่วงชั้นคือ

· ช่วงชั้นที่ 1

ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3

· ช่วงชั้นที่ 2

ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6

· ช่วงชั้นที่ 3

ชั้นมัธยมศึกษาปึที่ 1-3

· ช่วงชั้นที่ 4

ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6

โดยมีสาระการเรียน (วิชา) 8 กลุ่ม ซึ่งเป็นสาระการเรียนรู้พื้นฐานสำคัญที่ผู้เรียนทุกคนต้องเรียนรู้ ได้แก่

1. ภาษาไทย

2. คณิตศาสตร์

3. วิทยาศาสตร์

4. สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม

5. สุขศึกษาและพลศึกษา

6. ศิลปะ

7. การงานอาชีพและเทคโนโลยี่

8. ภาษาต่างประเทศ (ภาษาอังกฤษ)

ทั้งนี้หลักสูตรได้กำหนดสาระและมาตรฐานการเรียนรู้ในกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศไว้ 4 สาระ (1. ภาษาเพื่อการสื่อสาร 2.ภาษากับวัฒนธรรม 3. ภาษากับการบูรณาการ 4. ภาษาเพื่อชุมชน) และ 8 มาตรฐานเพื่อการเรียนการสอนภาษาต่างประเทศเกิดผลการเรียนรู้ต่อนักเรียนตามเป้าหมายที่วางไว้

จากการที่หลักสูตรกำหนดมาตรฐานการเรียนรู้ช่วงชั้นแต่ละชั้นในกรอบของสาระและมาตรฐานแล้วนั้น ขั้นตอนต่อไปก็คือ สถานศึกษาจะต้องนำมาตรฐานการเรียนรู้ช่วงชั้นดังกล่าว มาจัดทำหลักสูตรสถานศึกษา โดยสำรวจและวิเคราะห์ความต้องการด้านภาษาญี่ปุ่นของนักเรียน ผู้ปกครองในชุมชนนั้นๆ บวกกับนโยบายของโรงเรียนเพื่อการเรียนการสอนยืดหยุ่น สอดคล้องกับความต้องการของผู้เรียนและเหมาะสมกับท้องถิ่นดังกล่าว

สาระการเรียนรู้ภาษาญี่ปุ่น ถึงแม้ว่าจะไม่ใช่กลุ่มสาระการเรียนรู้พื้นฐาน แต่เราจัดเป็นสาระการเรียนรู้เพิ่มเติม (วิชาเลือก) ซึ่งขั้นตอนในการทำหลักสูตรสถานศึกษาของสาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ สาระเพิ่มเติม (ภาษาญี่ปุ่น) มีขั้นตอนตามแผนภูมิดังต่อไปนี้

จะเห็นได้ว่าผู้สอนจะต้องศึกษามาตรฐานการเรียนรู้ช่วงชั้น (มีไว้แล้วในสาระและมาตรฐาน)เพื่อมากำหนดเป็นผลการเรียนรู้ที่คาดหวังและสาระการเรียนรู้รายปี (ถ้าเป็นชั้นประถม-มัธยมต้น) และสาระการเรียนรู้รายภาค (ถ้าเป็นชั้นมัธยมปลาย) เพื่อการจัดทำคำอธิบายรายวิชานั้นๆ โดยเขียนเป้าหมายและภาพรวมรายปี หรือรายภาคของความรู้ความสามารถในการใช้ภาษาที่ผู้เรียนจะปฏิบัติได้ หลังจากเรียนจบรายวิชาดังกล่าว

ต่อจากนั้นผู้สอนจะต้องทำหน่วยการเรียนรู้ ว่าตลอดปี หรือตลอดภาคเรียนผู้สอนจะสอนเนื้อหาหรือองค์ความรู้อะไรบ้าง ทำเป็นหน่วยๆ ไป ในหนึ่งหน่วยกำหนดได้เลยว่าจะสอนกี่ชั่วโมง จัดหน่วยต่างๆ ให้ครบตามชั่วโมงของสาระนั้นๆ และขั้นตอนสุดท้ายนั้นคือการเขียนแผนการจัดการเรียนรู้ ว่าผู้สอนจะใช้กระบวนการเรียนการสอนโดยวิธีใด เพื่อให้การจัดการเรียนรู้นั่นๆ ประสบผลสำเร็จ ผู้สอนจึงควรเลือกใช้กลยุทธ์การเรียนรู้ต่างๆ ( Learning Strategies ) ที่เหมาะกับวัยและระดับชั้นของผู้เรียน เช่น ใช้กลยุทธ์ในการสื่อสาร ทักษะการจำ ทักษะการถาม การคิดเชิงสร้างสรรค์ ทั้งนี้เพื่อผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ตามความแตกต่างระหว่างบุคคล


ตัวอย่างแนวคิดต่างๆ ในการจัดการเรียนการสอนภาษา

การจัดการ เรียนรู้

เป้าหมาย

เนื้อหา

วิธีสอน

วัดและประเมินผล

เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ

ความรู้ความ สามารถในการ ใช้ภาษา

ทักษะทางภาษาและ ทักษะการเรียนรู้

การเรียนรู้ด้วยตนเอง ให้นักเรียนมีส่วนร่วม

สภาพจริงและวิธีที่ หลากหลาย

บูรณาการ

เชื่อมโยงเรื่องที่เรียน เข้ากับชีวิตจริง

ความรู้และทักษะ วิชาต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง

เชื่อมโยงความรู้ และทักษะ จากวิชาต่างๆ มาแก้ปัญหา

การมีส่วนร่วม และผลการปฏิบัติต่อ การเรียนรู้

เพื่อการสื่อสาร

ทักษะสื่อสารทั้ง 4

ภาษาในชีวิตประจำวัน ทักษะสัมพันธ์

ภาษาเพื่อการ สื่อสารฟัง พูด อ่าน เขียน

การสื่อสารเน้น ความคล่อง และถูกต้อง

เน้นเนื้อหาวิชาความรู้

( CBI )

ภาษาเพื่อการสื่อสาร และ เครื่องมือในการเรียนรู้

การเชื่อมโยงกับ วิชาอื่นๆ ในหลักสูตร

บูรณาการทักษะทาง ภาษาทั้ง 4 ด้าน

ทักษะทางภาษาและ เนื้อหาวิชา

การสร้างองค์ความรู้

แสวงหาความรู้ด้วย ตนเอง แลกเปลี่ยนการเรียนรู้ ซึ่งกันและกัน

เนื้อหาความรู้ต่างๆ ที่หลากหลายรอบตัว

กลยุทธ์และกลวิธี หลากหลาย เพื่อผู้เรียนมี โอกาสแสดง ความสามารถ ความคิดเห็น

งานที่มอบหมาย ให้ทำตาม ความแตกต่าง ของผู้เรียน


การจัดหน่วยการเรียนของโรงเรียนวัดราชโอรส ช่วงชั้นที่ 4 (ม.4- ม.6)


หน่วยการเรียนรู้

ญ 041 ภาษาญี่ปุ่น 1 กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ภาคเรียนที่ 1

สาระเพิ่มเติม 2.5 หน่วยกิต 5 ชั่วโมง/ สัปดาห์ รวม 100 ชั่วโมง

หน่วยการเรียนรู้

สาระการเรียนรู้

เวลา (ชั่วโมง)

1

ตัวอักษรญี่ปุ่น

- การอ่านและเขียนตัวอักษรฮิรางานะ

- การอ่านและเขียนคำศัพท์ที่เกิดจากตัวอักษรฮิรางานะนะ

- การอ่านและเขียนตัวอักษรคาตากะนะ

- การอ่านและเขียนคำศัพท์ที่เกิดจากตัวอักษรคาตากะนะ

- คำทักทายในสถานการณ์ต่าง ๆ

40

2

เกี่ยวกับตัวฉัน

- ชื่อ อายุ อาชีพ

- ชอบ ไม่ชอบ

- บ้านของฉัน

- ของใช้ต่าง ๆ ในบ้านฉัน

- โรงเรียนของฉัน

- สิ่งของต่างๆ ในโรงเรียนของฉัน

30

3

ครอบครัว

- ครอบครัวของฉัน

- ครอบครัวคนอื่น

- อายุ อาชีพ รูปร่าง ลักษณะ

30



หน่วยการเรียนรู้

ญ 042 ภาษาญี่ปุ่น 2 สาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ภาคเรียนที่ 2
กลุ่มสาระเพิ่มเติม 2.5 หน่วยกิต 5 ชั่วโมง/สัปดาห์ รวม 100 ชั่วโมง

หน่วยการเรียนรู้

สาระการเรียนรู้

เวลา (ชั่วโมง)

1

โรงเรียน

- สถานที่ตั้ง ขนาด

- กิจกรรมในโรงเรียน

- การเดินทางไปเรียน

- วิชาต่างๆ ห้องเรียนต่างๆ

35

2

ชีวิตประจำวัน

- พูดคุยเกี่ยวกับชีวิตประจำวันของวันทำการ

- พูดคุยเกี่ยวกับวันหยุด กิจกรรมที่ทำในวันหยุด

- เทศกาลและวันสำคัญต่างๆ ของญี่ปุ่น

35

3

การซื้อของ

- สกุลเงิน

- ถามราคาเกี่ยวกับสิ่งของ

- ซื้อสิ่งของ ถามลักษณะ สี รูปร่าง ของสิ่งของ

- สถานที่ที่ขายสิ่งของนั้นๆ

30



หน่วยการเรียนรู้

ญ 043 ภาษาญี่ปุ่น 3 กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ 1

กลุ่มสาระเพิ่มเติม 2.5 หน่วยกิต 5 ชั่วโมง/สัปดาห์ 100 ชั่วโมง

หน่วยการเรียนรู้

สาระการเรียนรู้

เวลา (ชั่วโมง)

1

อาหารและเครื่องดิ่ม

- ชื่ออาหาร และเครื่องดื่ม

- ผัก ผลไม้ ส่วนผสมอาหารและเครื่องดื่ม

- ภาชนะและเครื่องใช้ต่างๆ

- เมนูอาหาร

- ขั้นตอนการทำอาหาร

- การซื้อและการสั่งอาหาร

- รสชาติอาหาร การชอบ-ไม่ชอบ

40

2

การท่องเที่ยว

- สถานที่ท่องเที่ยว เส้นทางการเดินทาง การบอกการเดินทาง

- ฤดูกาล อากาศ

- ของฝาก

30

3

กีฬาและงานอดิเรก

- ประเภทกีฬา กีฬาที่นิยมในญี่ปุ่น

- กิจกรรมที่ทำยามว่าง การชอบ-ไม่ชอบ

30


หน่วยการเรียนรู้

ญ 044 ภาษาญี่ปุ่น 4 กลุ่มสาระการเรียนภาษาต่างประเทศ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ 2

กลุ่มสาระเพิ่มเติม 2.5 หน่วยกิต 5 ชั่วโมง/ สัปดาห์ 100 ชั่วโมง

หน่วยการเรียนรู้

สาระการเรียนรู้

เวลา (ชั่วโมง)

1

สุขภาพ

- ถามหรือตอบเกี่ยวกับอาการป่วยได้

- แนะนำการรักษาสุขภาพ

- อาหารเพื่อสุขภาพ

- อวยพรให้อาการป่วยมีสุขภาพดีขึ้น

25

2

สวนสัตว์

- คำศัพท์เกี่ยวกับสวนสัตว์

- การเดินทางไปเที่ยวสวนสัตว์

- ชนิดของสัตว์

- แหล่งธรรมชาติ

25

3

งานเลี้ยง งานเลี้ยงวันเกิด งานเลี้ยงวันปีใหม่

- บัตรอวยพรของชาวญีปุ่น

- ข้อมูลต่างๆ เกี่ยวกับงานนั้นๆ

- อาหารและเครื่องดื่มต่างๆ

25

4

เพื่อน

- เพื่อนในโรงเรียน เพื่อนต่างโรงเรียน เพื่อนร่วมห้องเรียน

- กิจกรรมต่างๆ ที่ทำร่วมกัน (จัดบอร์ด ทำความสะอาด)

- การนัดหมาย

- สถานที่นัดหมาย

25


หน่วยการเรียนรู้

ญ 045 ภาษาญี่ปุ่น 5 กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ภาคเรียนที่ 1

สาระเพิ่มเติม 2.5 หน่วยกิต 5 ชั่วโมง/สัปดาห์ 100 ชั่วโมง

หน่วยการเรียนรู้

สาระการเรียนรู้

เวลา (ชั่วโมง)

1

การบริการ

-สถานที่รับบริการ เช่น ไปรษณีย์ ธนาคาร สถานีตำรวจ

โรงแรม ภัตตาคาร โรงพยาบาล สถานีน้ำมัน โรงจอดรถ

- คำศัพท์ต่างๆ เกี่ยวกับสถานที่ดังกล่าว

- การแสดงความคิดเห็น

35

2

บุคคลที่มีชื่อเสียง

-นักร้อง ดารา นักแสดง นักกีฬา

- ผลงานต่างๆ

- แสดงความคิดเห็น เช่น ชอบ-ไม่ชอบ

30

3

ปัญหาสังคม

- ปัญหาขยะ สิ่งแวดล้อม การจราจร ปัญหาที่เกิดจากธรรมชาติ

- กระบวนการแก้ปัญหา

35


หน่วยการเรียนรู้

ญ 046 ภาษาญี่ปุ่น 6 กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ภาคเรียนที่ 2

สาระเพิ่มเติม 2.5 หน่วยกิต 5 ชั่วโมง/สัปดาห์ 100 ชั่วโมง

หน่วยการเรียนรู้

สาระการเรียนรู้

เวลา (ชั่วโมง)

1

ข้อมูลส่วนบุคคล

- ตัวเอง ครอบครัว

- บุคลิก

- อาชีพและความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล

- งาน

บ้าน

- ชนิดของบ้าน

การบริโภค

- การซื้อของ

- พลังงาน

- การบริการ

- อาหารและเครื่องดื่ม

40

2

แหล่งบันเทิง

- งานอดิเรก

- การท่องเที่ยว

- บุคคลที่มีชื่อเสียง

- เทศกาลต่างๆ

สุขภาพและสวัสดิการ

- ส่วนต่างๆ ของร่างกาย

- อุบัติเหตุ

สิ่งแวดล้อม

- มลภาวะ

- การอนุรักษ์

- สภาพทางภูมิศาสตร์

แหล่งธรรมชาติ

- พืช และ สัตว์

- ทะเล พื้นดิน มนุษย์

40

3

อนาคต

- ความตั้งใจเกี่ยวกับอนาคต

- ข้อมูลอาชีพต่างๆ

งานเลี้ยงอำลา

- การกล่าวสุนทรพจน์

20

 
   

เจแปนฟาวน์เดชั่น กรุงเทพฯ
ชั้น 10 อาคารเสริมมิตร ทาวเวอร์ 159 ถนนสุขุมวิท 21 กรุงเทพฯ 10110
โทร. (662) 260-8560-4 โทรสาร (662) 260-8565
Website: http://www.jfbkk.or.th
Facebook: http://www.facebook.com/jfbangkok
Twitter: http://www.twitter.com/JFBKK

© copyright The Japan Foundation, Bangkok
All rights reserved. No reproduction or republication without written permission